Eyşan İsmi Caiz Midir?
İzmir’de yaşıyorum. Hani o şehir var ya, denizin, güneşin, sokak köşelerindeki kafelerin, dondurmanın ve sürekli espri yapan insanların şehri… İşte o şehirde, ben de sabahları kahvemi alıp yürürken, bazen düşüncelerim birden hızlanıyor. Bir gün, akşam arkadaşlarla buluşmadan önce, birden “Eyşan ismi caiz midir?” diye düşündüm. Ama bu düşündüğüm soru, hiç normal bir soru değildi. İçimdeki mizahi yönüm devreye girmeye başladığı için, o an ne kadar saçma bir şey düşünmeye başladığımı fark ettim.
Ama tabii, sonra bir yandan da “Gerçekten de caiz mi bu isim?” diye düşündüm. Çünkü bazen o kadar fazla şey kafamda dönüyor ki, bir bakıyorum, küçük bir mesele büyük bir felsefi soruya dönüşmüş. Kısa bir süre sonra, Eyşan ismi, arkadaşlar arasında yaptığım esprilerin temel konusu haline geldi. Bu yazı, aslında o günün içinde bulduğum garip bir ikilemi anlatacak. Hem mizahi hem de derin bir iç hesaplaşma.
Eyşan, Kimdir?
İlk önce, Eyşan isminin ne anlama geldiğine bakalım. Eyşan, Arapça kökenli bir isim ve genellikle “güzel”, “iyi” ya da “özgür ruhlu” anlamlarına gelir. Ama, beni asıl ilgilendiren nokta, bu ismin İslam’daki caizlik durumu. Yani, bu isim birinin çocuğuna verilebilir mi, ya da sadece gözde bir isim olmanın ötesinde, dinî açıdan sorunlu bir isim midir?
İlk başta arkadaşlar arasında yaptığım esprilerle, “Eyşan ismi caiz midir?” sorusunu gülerek sormaya başladım. O an gerçekten ciddi bir mesele olup olmadığını düşünmedim. Ama sonra işler değişti… İnsanlar böyle sorular sordukça, acaba doğru mu söylüyorum diye kendi kendime düşündüm.
“Eyşan” İsmi Caiz Midir?
İslam’da ismin caiz olup olmaması, genellikle ismin anlamına, kültürel arka planına ve kullanılabilirliğine bağlıdır. Eyşan ismi de, anlam açısından gayet masum ve güzel bir anlama sahip. Ama şöyle bir şey var: bazı insanlar, özellikle dini konularda aşırı hassas olabiliyor. Mesela birisi bana, “Ya Eyşan ismi caiz mi?” diye sorsa, birden içimdeki “ah bu da nereden çıktı şimdi” modu devreye girebilir.
“Ayy, Eyşan ismi caiz mi?” sorusuyla karşılaştığımda, ilk başta biraz kafa karıştırıcı oluyor. Sonra kendime şu soruyu soruyorum: “Acaba Eyşan ismiyle ilgili dinî olarak bir problem mi var?” Çünkü şu an dünyada her şeyin caiz olduğu bir dönemden geçiyoruz ya, bazen basit şeyleri fazlasıyla büyütebiliyoruz.
Sosyal Medyada Eyşan: Komik Bir Durum
Düşünsenize, Instagram’da bir tane fenomen çıkıyor ve “Eyşan ismi caiz mi?” diye hikaye atıyor. “Ne alaka ya!” diyorsunuz ama bir anda, #EyşanCaizMi hashtag’i patlıyor ve bir baktınız ki, en trend konu haline gelmiş. Ama neyi anlatmak istiyorum biliyor musunuz? İnsanların, gözlerinde hiç anlam taşımayan bir ismin arkasında derin bir anlam arama çabası. Yani Eyşan ismi caiz mi? Bence önemli olan, o ismi taşıyan kişilerin kendisinde ne tür bir anlam taşıdığı.
Bir gün, bunu arkadaş grubumla konuştum. Sadece eğlenmek için söyledim:
Ben: “Ey Eyşan, ismin caiz mi?”
Arkadaşım: “Haa, caiz tabii, sen caizsin.”
Ben: “Benim ismim Hasan, Eyşan’ı bir kenara koy.”
Tabii ki bu şaka, o kadar çok güldürebilir ki, bazen gerçekten dini hassasiyetleri olan insanlar arasında tartışma konusu olabilir. Ama komik bir durum da şu: İnsanlar bazen gereğinden fazla düşünmeden hareket ediyorlar. Yani, Eyşan ismi caiz mi, yoksa sadece kulağa hoş mu geliyor? Gerçekten de bu kadar kafa karıştırıcı mı?
Dini Konularda Aşırı Düşünmek: Bir Araştırma Çıkarmak
Bir gün, gerçekten de merak edip araştırmaya başladım. Eyşan isminin İslam’daki caizliği konusunda birkaç İslam bilgininin yorumlarını inceledim. Sonuç ne mi oldu? Eyşan, anlamı itibariyle çok temiz bir isim. Kötü bir anlam taşımıyor, ama tabii ki kullanılan bağlama göre her şey değişir. Bu noktada şunu fark ettim: İnsanlar bu tür isimleri genellikle anlamlarını iyi araştırarak seçmeli. Bunu söylüyorlar, evet. Ama ne oluyor? Ben yine de kafa karışıklığı içinde kalıyorum. Yani, bir ismin caiz olup olmaması konusunda aslında kimse kesin bir şey söyleyemiyor.
O zaman şu soruyu sormak lazım: Herhangi bir ismin caiz olup olmaması, gerçekten içindeki insanı ne kadar yansıtır? Bu ismi taşıyan bir kişinin inancı ve değerleri, isminin caiz olup olmamasıyla gerçekten o kadar da ilgili mi?
“Aha!” diyorsunuz, değil mi? Durun, bir dakika daha bekleyin. Bu soruyu sorarken, hem kafanız karışacak hem de gerçekten içine gireceksiniz.
Sonuç: Eyşan İsmi Caiz Mi, Değil Mi?
İçten içe düşünüyorum ki, Eyşan ismi gerçekten de caiz. Eğer anlamı güzel ve zararlı bir anlam taşımıyorsa, o zaman neden olmasın? Sonuçta her ismin taşıdığı anlam, her birey için farklı bir yer ifade eder. Eyşan ismi de bana göre, son derece güzel, zarif ve olumlu anlamlar taşıyan bir isim. Tabii ki her zaman daha fazla araştırma yaparak, her bir ismin arkasında yatan anlamı öğrenmek önemli. Ama bazen “caiz mi?” sorusunu sormak, gerçekten sadece bir kelimenin, bir anlamın peşinden koşmaktan başka bir şey değildir.
Sonuç olarak, Eyşan ismi caiz mi diye düşünüyorum… Benim düşüncem şu: Hayatın anlamı, kelimelerde değil, o kelimeleri taşıyan kişilerin ruhlarında gizlidir.